Konferencja
Już 12-13 marca 2026 r. na Wydziale Neofilologii Uniwersytetu Wrocławskiego odbędzie się międzynarodowa konferencja z cyklu „Traductologie de plein champ”. Będzie to jubileuszowa, dziesiąta edycja wydarzenia, które od 2007 roku integruje międzynarodowe środowisko przekładoznawcze wokół najważniejszych wyzwań teoretycznych, dydaktycznych i zawodowych. Wrocław stanie się jednym z trzech międzynarodowych etapów tegorocznej odsłony konferencji, obok Sherbrooke w Kanadzie i Liège w Belgii.
Hasłem przewodnim spotkania są dwa pytania o fundamentalnym znaczeniu dla współczesnego przekładoznawstwa – dla kogo dziś tłumaczymy oraz kto tłumaczy w warunkach rosnącej automatyzacji, rozwoju sztucznej inteligencji i dynamicznych przemian rynku usług językowych. Ta refleksja wpisuje się w szerszy kontekst zmian we współczesnej komunikacji – odbiorcy stają się coraz bardziej zróżnicowani, treści są kierowane do coraz węższych grup, rośnie znaczenie dostępności, a samo pojęcie odbiorcy przekładu ulega przedefiniowaniu. Program wrocławskiej części konferencji pokazuje, że przekład analizowany jest dziś jako praktyka komunikacyjna funkcjonująca w złożonych sieciach zależności między technologią, instytucją i wspólnotą odbiorczą.
Sesje plenarne podejmą zagadnienie redefinicji kompetencji tłumacza w dobie sztucznej inteligencji – w szczególności przejścia od stabilnych modeli kompetencyjnych do koncepcji kompetencji adaptacyjnej, zdolnej do funkcjonowania w środowisku hybrydowym łączącym pracę ludzką i algorytmiczną (wykład plenarny prof. Marii Piotrowskiej z Uniwersytetu Jagiellońskiego). Istotnym punktem programu będzie również analiza ryzyka i odpowiedzialności w przekładzie poświadczonym, w tym problem błędów krytycznych (wykład plenarny prof. Marka Kuźniaka z Uniwersytetu Wrocławskiego), a także historyczne studia przypadku ukazujące translację jako praktykę osadzoną w określonych warunkach politycznych i kulturowych (wykład plenarny prof. Elżbiety Skibińskiej-Cieńskiej z Uniwersytetu Wrocławskiego).
W sesjach równoległych badacze i praktycy przekładu z Polski, Belgii, Francji, Kanady, Czech, Irlandii i Austrii podejmą dyskusję nad szerokim spektrum zagadnień – od dydaktyki przekładu i projektowania programów kształcenia, przez widzialność tłumacza i mechanizmy budowania kapitału symbolicznego, po lokalizację, przekład audiowizualny oraz multimodalne narracje. Ważne miejsce zajmą analizy przekładu w kontekstach prawnych i instytucjonalnych, refleksja nad decyzjami translatorskimi w tekstach specjalistycznych, a także badania nad przekładem literatury w perspektywie ideologii, kontroli i selekcji kulturowej. Wyraźnie obecny będzie również wątek współpracy tłumacza z systemami opartymi na sztucznej inteligencji – od narzędzi CAT po modele generatywne – oraz konsekwencje tej współpracy dla autonomii zawodowej, standardów jakości i etyki przekładu. Program uwzględnia także problem dostępności, przekładu dla określonych wspólnot odbiorczych oraz translacji jako usługi publicznej.
Organizatorami wrocławskiej edycji są Instytut Filologii Romańskiej oraz Instytut Filologii Angielskiej Uniwersytetu Wrocławskiego. Współorganizatorami wydarzenia są Uniwersytet Paris Cité, Uniwersytet w Sherbrooke, Uniwersytet w Liège, Uniwersytet w Genewie oraz Kanadyjskie Stowarzyszenie Studiów Przekładoznawczych. Konferencja stanowi przestrzeń pogłębionej debaty nad teraźniejszością i przyszłością przekładu – rozumianego nie tylko jako praktyka językowa, lecz jako zjawisko społeczne, technologiczne i instytucjonalne.
Zapraszamy do udziału w obradach 12 i 13 marca 2026 r. w gmachu Wydziału Neofilologii przy ul. Św. Jadwigi 3/4 we Wrocławiu.
Strona konferencji wraz z programem i księgą abstraktów: https://ifr.uwr.edu.pl/nauka/konferencje/12-13-marca-2026-pour-qui-traduire-qui-pour-traduire/
